Teken zijn kleine, maar gevaarlijke parasieten die het hele jaar door actief kunnen zijn. Niet alleen in de zomer, maar ook in het voor- en najaar lopen honden en katten risico op tekenbeten. Wij weten dat uw huisdier een volwaardig lid van uw familie is, en daarom is het belangrijk om tekenbeten bij uw hond of kat zo goed mogelijk te voorkomen. In dit artikel geven wij u vijf concrete, praktische manieren om uw huisdier te beschermen. Heeft u vragen of wilt u direct advies? Neem gerust contact op met ons team.
Waarom teken een serieus risico vormen voor huisdieren
Teken zijn niet zomaar een kleine ergernis. Ze kunnen ernstige ziekten overbrengen op zowel honden als katten, en in sommige gevallen ook op mensen. De bekendste ziekte die via tekenbeten bij honden wordt overgedragen, is de ziekte van Lyme, veroorzaakt door een bacterie die de teek bij een bloedmaaltijd kan doorgeven. Maar ook andere aandoeningen, zoals babesiose (ook wel tekenziekte bij honden genoemd), kunnen ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van uw dier.
Tekenbeten bij katten komen minder vaak voor dan bij honden, maar ook katten kunnen teken oplopen, vooral als zij buiten komen. Omdat teken zich graag ophouden in hoog gras, struiken en bosranden, lopen huisdieren die buiten bewegen een verhoogd risico. In Nederland zijn teken actief bij temperaturen boven de zeven graden Celsius, wat betekent dat het risico in 2026 feitelijk het hele jaar door aanwezig is.
Vroegtijdige bescherming en goede preventie zijn daarom essentieel. De vijf maatregelen hieronder helpen u om uw hond of kat zo goed mogelijk te beschermen tegen de risico’s van tekenbeten.
1: Gebruik een effectief tekenmiddel het hele jaar door
De meest directe bescherming tegen tekenbeten bij honden en katten is het gebruik van een goed tekenmiddel. Moderne tekenmiddelen werken preventief: ze doden teken voordat of kort nadat ze bijten, waardoor de kans op overdracht van ziekten sterk vermindert. Voor honden zijn er verschillende vormen beschikbaar, zoals pipetten (spot-on), tekenhalsbanden en tabletten. Voor katten gelden andere middelen, omdat sommige hondenmiddelen giftig zijn voor katten.
Het is belangrijk om het juiste middel te kiezen voor uw specifieke dier. Factoren zoals het gewicht van uw huisdier, de leefomgeving en eventuele andere huisdieren in huis spelen een rol bij de keuze. Veel eigenaren denken dat ze alleen in de zomer een tekenmiddel nodig hebben, maar teken zijn in Nederland ook actief in de lente en de herfst. Wij adviseren om het tekenmiddel het hele jaar door consequent te gebruiken voor optimale bescherming.
Vraag ons team om advies over welk middel het beste past bij uw hond of kat. Wij helpen u graag de juiste keuze te maken, zonder dat u verdwaalt in de grote hoeveelheid producten die beschikbaar zijn.
2: Controleer uw huisdier na elke buitenwandeling
Zelfs met een goed tekenmiddel is het verstandig om uw huisdier na elke buitenwandeling te controleren op teken. Teken zijn klein en kunnen zich verstoppen op plaatsen die u niet direct ziet. Door regelmatig te controleren, kunt u een teek snel ontdekken en verwijderen voordat deze lang genoeg heeft gezeten om ziekte over te dragen.
Controleer bij uw hond of kat in het bijzonder de volgende plekken: rondom de oren, tussen de tenen, in de oksels, rondom de staartbasis en in de liesstreek. Dit zijn favoriete plekken voor teken omdat de huid daar dun en warm is. Gebruik uw vingers en een fijne kam om door de vacht te gaan, en neem rustig de tijd voor deze controle, zeker na een wandeling door hoog gras of bos.
Maak van de tekencontrole een vast ritueel na elke buitenwandeling. Zo went uw huisdier eraan en wordt het voor u een vanzelfsprekend onderdeel van de verzorging. Kinderen die meehelpen met de controle leren ook direct hoe ze teken kunnen herkennen.
3: Verwijder teken direct en op de juiste manier
Heeft u een teek gevonden op uw hond of kat? Verwijder deze dan zo snel mogelijk, maar doe dit op de juiste manier. Een verkeerde verwijdering kan ervoor zorgen dat de teek meer speeksel afgeeft, waardoor het risico op overdracht van ziekteverwekkers toeneemt. Gebruik altijd een tekentang of tekenkaart, en geen gewoon pincet of uw vingers.
Zo verwijdert u een teek veilig:
- Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast met de tekentang.
- Trek de teek rustig en recht naar buiten, zonder te draaien of te knijpen.
- Controleer of de kop van de teek volledig verwijderd is.
- Desinfecteer de plek na verwijdering met een mild ontsmettingsmiddel.
- Noteer de datum van de tekenbeet en houd de plek de komende weken in de gaten.
Gebruik nooit alcohol, olie of andere middelen om de teek eerst te verdoven of te doden. Dit vergroot juist het risico op overdracht. Als u twijfelt of de teek volledig verwijderd is, of als de beet rood en ontstoken blijft, neem dan contact op met ons voor advies. Bij tekenen van ziekte bij uw huisdier na een tekenbeet is een bezoek aan de dierenarts altijd verstandig.
4: Pas de leefomgeving aan om teken te weren
Tekenpreventie bij uw huisdier begint ook in de eigen tuin en leefomgeving. Teken houden van vochtige, schaduwrijke plekken met hoog gras en bladeren. Door uw tuin regelmatig te onderhouden, verkleint u de kans dat teken zich er vestigen en dat uw hond of kat ermee in aanraking komt.
Praktische aanpassingen in de leefomgeving om teken te weren:
- Maai het gras regelmatig en houd het kort.
- Verwijder bladhopen en stapels takken, want dit zijn ideale schuilplaatsen voor teken.
- Houd een strook grind of houtsnippers langs de rand van uw tuin als barrière.
- Beperk de toegang van wilde dieren zoals egels en reeën tot uw tuin, want zij brengen teken mee.
- Was de slaapplaatsen en manden van uw huisdier regelmatig op hoge temperatuur.
Deze maatregelen zijn geen vervanging voor een tekenmiddel, maar vormen een waardevolle aanvulling op de bescherming van uw hond of kat. Samen zorgen ze voor een zo veilig mogelijke omgeving, thuis én onderweg.
5: Laat uw huisdier regelmatig controleren door de dierenarts
Regelmatige bezoeken aan de dierenarts zijn een onmisbaar onderdeel van goede tekenpreventie. Tijdens een consult kan de dierenarts niet alleen controleren of uw huisdier vrij is van teken, maar ook adviseren over het meest geschikte tekenmiddel en signaleren of er al tekenen zijn van een tekenziekte bij uw hond of kat. Vroeg ingrijpen maakt een groot verschil voor het herstel van uw dier.
Bij Dierenkliniek De Bilt bieden wij uitgebreide consulten en vaccinaties aan waarbij wij ook aandacht besteden aan preventieve zorg, waaronder bescherming tegen teken. Ons team, onder leiding van dierenarts Marien Korthals Altes, staat klaar om u te informeren en te begeleiden. Wij geloven in preventie: voorkomen is beter dan genezen, ook als het gaat om tekenbeten en de ziekten die daaruit kunnen voortkomen.
Heeft u een huisdier dat buiten komt en wilt u zeker weten dat u de juiste bescherming biedt? Plan dan een preventief consult in. Wij kijken samen met u naar de beste aanpak voor uw specifieke situatie, zonder onnodige medische termen of ingewikkeld advies.
Bescherm uw huisdier het hele jaar door tegen teken
Tekenbeten bij honden en katten zijn een serieus risico dat het hele jaar door aanwezig is, maar met de juiste aanpak kunt u uw huisdier goed beschermen. De vijf maatregelen in dit artikel, van het gebruik van een effectief tekenmiddel tot regelmatige controles bij de dierenarts, vormen samen een sterke preventieve strategie. U hoeft dit niet alleen te doen. Ons team bij Dierenkliniek De Bilt staat voor u klaar met persoonlijk advies, praktische begeleiding en een warme benadering, want uw dier is een lid van uw familie.
Wilt u meer weten over tekenpreventie of een afspraak maken voor een preventief consult? Plan een afspraak via onze website of bel ons op 030-2205588. Wij helpen u graag verder.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een tekenmiddel echt werkt voor mijn hond of kat?
Een effectief tekenmiddel doodt teken snel nadat ze contact maken met de vacht of huid van uw huisdier, waardoor overdracht van ziekten sterk wordt beperkt. U merkt dat een middel werkt als u na wandelingen nauwelijks levende teken aantreft op uw dier. Toch is het verstandig om de werking periodiek te bespreken met uw dierenarts, want de effectiviteit kan variëren per middel, dier en regio. Bij twijfel over de bescherming kunt u altijd contact opnemen met Dierenkliniek De Bilt voor een persoonlijk adviesgesprek.
Mijn kat komt nooit buiten — heeft zij ook een tekenmiddel nodig?
Zelfs binnenkatten kunnen in aanraking komen met teken, bijvoorbeeld via kleding, schoenen of andere huisdieren die wel buiten komen. Het risico is beduidend lager dan bij buitenkatten, maar niet nul. Bespreek dit met uw dierenarts: afhankelijk van de situatie thuis kan een lichtere preventieve aanpak al voldoende zijn. Vergeet ook nooit dat hondenmiddelen giftig kunnen zijn voor katten, dus gebruik altijd een middel dat specifiek voor katten is goedgekeurd.
Wat zijn de eerste signalen dat mijn hond of kat ziek is geworden na een tekenbeet?
Veelvoorkomende vroege symptomen van een tekenziekte bij honden zijn vermoeidheid, koorts, gewrichtsklachten, verminderde eetlust en soms bleke slijmvliezen. Bij katten zijn de symptomen vaak vager, zoals lusteloosheid en verlies van eetlust. Neem bij twijfel altijd contact op met uw dierenarts, zeker als u weet dat uw dier recent een tekenbeet heeft gehad. Vroeg ingrijpen vergroot de kans op volledig herstel aanzienlijk.
Wat moet ik doen als de kop van de teek in de huid van mijn huisdier is achtergebleven na verwijdering?
Als de kop van de teek is achtergebleven, probeer deze dan niet zelf met een naald of pincet te verwijderen, want dit vergroot het risico op infectie of irritatie. In de meeste gevallen stoot de huid de achtergebleven resten vanzelf af, maar het is verstandig om de plek goed in de gaten te houden op roodheid, zwelling of ontsteking. Wordt de plek roder, warmer of ontstoken, of gedraagt uw huisdier zich anders dan normaal? Neem dan contact op met uw dierenarts voor een controle.
Kan ik zelf ook een tekenziekte oplopen via mijn hond of kat?
Uw hond of kat kan zelf geen tekenziekte direct op u overdragen, maar zij kunnen wel teken mee naar binnen brengen die vervolgens op u of uw gezinsleden kunnen overgaan. Dit maakt tekenpreventie bij uw huisdier indirect ook een beschermingsmaatregel voor uw eigen gezondheid. Controleer uzelf en uw kinderen ook na buitenactiviteiten op teken, en raadpleeg bij een tekenbeet of klachten uw huisarts.
Zijn er ook natuurlijke alternatieven voor chemische tekenmiddelen, en werken die even goed?
Er zijn natuurlijke middelen op de markt, zoals producten op basis van neem-olie of bepaalde etherische oliën, maar de wetenschappelijke onderbouwing voor hun effectiviteit is aanzienlijk minder sterk dan bij geregistreerde diergeneesmiddelen. Sommige natuurlijke middelen kunnen bovendien giftig zijn voor katten of huidirritatie veroorzaken. Wij adviseren altijd om met uw dierenarts te overleggen voordat u kiest voor een alternatief, zodat u zeker weet dat de bescherming van uw huisdier niet in gevaar komt.
Hoe vaak moet ik mijn huisdier laten controleren op tekens van een tekenziekte als het regelmatig buiten komt?
Voor huisdieren die regelmatig buiten komen, raden wij aan om minimaal één tot twee keer per jaar een preventief consult in te plannen bij de dierenarts, bij voorkeur aan het begin van het tekenactieve seizoen in het voorjaar en eventueel nogmaals in de herfst. Daarnaast is het verstandig om uw dier direct te laten onderzoeken als u een tekenbeet heeft geconstateerd én uw dier daarna klachten vertoont. Bij Dierenkliniek De Bilt kunt u eenvoudig een preventief consult inplannen via onze website of telefonisch via 030-2205588.
